Dianabol (Methandrostenolon): Werking, Bijwerkingen en Risico's

Dianabol, ook wel Dbol genoemd, is de merknaam van methandrostenolon (metandienon), een oraal anabool steroïde dat in 1958 door Ciba op de markt kwam. Het werd medisch gebruikt, onder meer bij osteoporose en brandwonden, en is inmiddels in de meeste landen van de markt gehaald. Als 17α-gealkyleerd steroïde belast het de lever direct. Daarnaast verlaagt het naar verwachting het HDL-cholesterol en kan het door omzetting in oestrogeen vochtretentie en gynaecomastie geven.

Inleiding

Dianabol is misschien wel de bekendste naam binnen de anabole steroïden. Wie zoekt naar “Dianabol kopen”, “Dbol kopen” of “Methandrostenolon kopen” komt vooral verhalen over snelle spiergroei tegen. Dat het middel ooit een geneesmiddel was, en waarom het is verdwenen, blijft vaak onbesproken. Dit artikel zet de feiten op een rij.

Dit artikel maakt deel uit van onze reeks over soorten anabole steroïden. Het sluit aan op onze artikelen over Anavar, Winstrol, Boldenon, Deca-Durabolin, Trenbolon, Testosteron Enanthaat, Testosteron Propionaat, Testosteron Cypionaat en Sustanon 250, en op onze pillar-gids over anabolen kopen. Geen doseringen, geen kuurschema’s, geen verkoop.

Wat Is Dianabol (Methandrostenolon)?

Methandrostenolon, ook wel metandienon genoemd, is een synthetisch anabool steroïde. Het is een 17α-gemethyleerde variant van boldenon en wordt daarom soms ook methylboldenon genoemd [2]. Die extra methylgroep op positie 17 maakt het mogelijk om het middel in tabletvorm in te nemen. Dianabol is de merknaam van Ciba. “Dbol” is de informele afkorting uit de sportschool [2].

Geschiedenis: van geneesmiddel tot dopingmiddel

Dianabol is eind jaren vijftig ontwikkeld met de farmaceut Ciba en kwam in 1958 in de Verenigde Staten op de markt [1] [3]. Het werd verkocht in onder meer Duitsland en de VS [2]. Artsen gebruikten het onder andere bij osteoporose bij ouderen en om de huidgroei bij brandwondenpatiënten te bevorderen [1]. Ook was het bedoeld als androgeentherapie bij hypogonadisme [2].

Al snel bleek dat het middel de spiergroei stimuleerde. De Amerikaanse arts die het introduceerde, gaf het aan het Amerikaanse gewichthefteam bij de Olympische Spelen van 1960 in Rome. Het gebruik verspreidde zich in de jaren zeventig en tachtig naar andere sporten [1]. Dianabol kwam ook voor in een van de beroemdste dopingschandalen op de Olympische Spelen van 1988 [1].

Inmiddels is het middel in de meeste landen, waaronder de Verenigde Staten, van de markt gehaald [2]. Dianabol is dus een van de weinige anabole steroïden die ooit breed als geneesmiddel zijn gebruikt en daarna uit de farmacie zijn verdwenen. Dat is een belangrijk verschil met bijvoorbeeld Deca-Durabolin, dat nog als geneesmiddel geregistreerd staat.

Gebruik buiten de zorg

Dianabol wordt gebruikt om snel spiermassa en kracht op te bouwen. Doordat er geen geregistreerd product voor mensen meer is, belandt wie zoekt naar “Dianabol kopen” op de niet-gereguleerde markt, met de risico’s op vervalsing en verkeerde dosering die we bespraken in onze pillar-gids.

Hoe Werkt Dianabol in het Lichaam?

Oraal en 17α-gealkyleerd

Zoals bij Anavar en Winstrol vertraagt de 17α-methylgroep de afbraak in de lever. Daardoor kan het middel oraal worden ingenomen. Die aanpassing is tegelijk de reden dat dit soort steroïden de lever extra belasten. Methandrostenolon wordt in de literatuur uitdrukkelijk genoemd bij de 17α-gealkyleerde steroïden die verantwoordelijk zijn voor de meeste leverbijwerkingen van anabole steroïden [5].

Aromatiseerbaar

Een tweede kenmerk is dat methandrostenolon wordt omgezet in oestrogeen. Een recent overzicht rekent het, net als testosteron, tot de aromatiseerbare steroïden. Die hebben een evenwichtige androgene en anabole werking, maar geven oestrogeengerelateerde bijwerkingen, zoals gynaecomastie en vochtretentie [9]. Dat verschilt van middelen die niet aromatiseren, zoals Trenbolon. In het volgende deel bespreken we de bijwerkingen.

Bijwerkingen van Dianabol

Er is weinig onderzoek dat zich specifiek op Dianabol richt. Veel van wat we weten, geldt voor de hele groep van 17α-gealkyleerde orale steroïden. We geven per punt aan of het bewijs algemeen is of specifiek voor dit middel.

Lever: de meest typische bijwerking

Alleen oraal ingenomen, 17α-gealkyleerde anabole steroïden veroorzaken directe leverschade. Bij niet-gealkyleerde steroïden komt dat niet voor [4]. De leverschade kan zich uiten als verhoogde leverenzymwaarden, als peliosis hepatis (met bloed gevulde holtes in het leverweefsel) of als een acuut cholestatisch beeld, met geelzucht [4] [5]. Het cholestatische beeld verloopt vaak met weinig ontsteking van de levercellen zelf [4].

Op langere termijn worden ook goedaardige en kwaadaardige levertumoren beschreven, zoals adenomen en hepatocellulair carcinoom [5]. Peliosis hepatis kan levensbedreigend zijn [4].

Voor de eerlijkheid: ondanks miljoenen gebruikers is het aantal gemelde gevallen van leverschade volgens een overzicht relatief laag [4]. Dat betekent niet dat het risico klein is. Het laat vooral zien dat er geen goede cijfers zijn over hoe vaak het gebeurt en bij wie.

Cholesterol en vaten

Studies bij bodybuilders en gewichtheffers die anabole steroïden gebruikten, lieten een daling van het HDL-cholesterol zien van 20 tot 70%, en een stijging van het LDL-cholesterol van ongeveer 20% [6]. In één onderzoek daalde het HDL bij twaalf krachtsporters met 55%, terwijl het LDL met 61% steeg [6]. In een dubbelblind cross-overonderzoek daalde het HDL met 25 tot 27%. Na het stoppen herstelde het zich binnen ongeveer zes weken weer richting normaal [6].

Deze cijfers gelden voor anabole steroïden in het algemeen, niet specifiek voor Dianabol. Wel is er een duidelijk verschil tussen typen. Oraal gealkyleerde steroïden geven volgens een overzicht gemiddeld een HDL-daling van ongeveer 50%. Bij steroïden met een 17β-ester, zoals nandrolondecanoaat, is de daling mild of ontbreekt die [7]. In een studie met nandrolondecanoaat vonden onderzoekers na zes weken geen significante verandering in de vetwaarden [7].

Voor het hart in het algemeen zijn er sterkere aanwijzingen. In de Circulation-studie die we bespraken in ons artikel over anabolen kuur hadden langdurige gebruikers een lagere linkerventrikel-ejectiefractie en meer coronaire plaque dan niet-gebruikers [12].

Oestrogene bijwerkingen: vocht en gynaecomastie

Doordat methandrostenolon aromatiseert, kunnen vochtretentie en gynaecomastie optreden [9]. Een deel van de snelle gewichtstoename in het begin is vocht, geen spierweefsel. In de bronnen die we raadpleegden, vonden we geen betrouwbare cijfers over hoe vaak gynaecomastie bij dit middel voorkomt.

Hormoonas, psyche en vrouwen

Net als andere anabole steroïden onderdrukt Dianabol naar verwachting de eigen testosteronproductie. Wat bekend is over herstel na het stoppen, lees je in ons artikel over anabolen kuur. Die herstelstudies gaan over anabolen in het algemeen, niet specifiek over Dianabol.

Specifiek onderzoek naar Dianabol en stemming of agressie, of naar de gevolgen voor vrouwen, vonden we niet. Voor vrouwen geldt het risico op virilisatie dat we bespraken in onze artikelen over Anavar en Sustanon.

Dopingcontrole: lang aantoonbaar

Dianabol is een van de meest opgespoorde anabole steroïden in de sport. Over de afgelopen jaren was metandienon goed voor ongeveer 10% van alle afwijkende dopingtesten in de klasse van anabole middelen [11]. Dat komt mede door onderzoek aan de Duitse Sporthogeschool in Keulen. Daar ontdekten onderzoekers in 2006 een afbraakproduct dat na één enkele lage dosis nog tot ongeveer drie weken in de urine aantoonbaar was [10]. Voor sporters onder dopingcontrole is er dus geen veilige “wachttijd” waarop je kunt rekenen.

Dianabol versus Andere Anabolen

• Andere orale steroïden. Anavar en Winstrol zijn ook 17α-gealkyleerd en delen het risico op leverschade en ongunstige cholesterolwaarden [5]. Wat Dianabol onderscheidt, is dat het ook aromatiseert [9].
• Deca-Durabolin. Dit is een injectie met een 17β-ester. Dat belast de lever minder direct en heeft in een studie geen significant effect op de vetwaarden gehad [7]. Lees meer in ons artikel over Deca-Durabolin.
• Boldenon. Dianabol is de 17α-gemethyleerde variant van boldenon [2]. Lees meer in ons artikel over Boldenon.
• Turinabol. Dehydrochloormethyltestosteron, bekend als “Oral Turinabol”, is een gechloreerd analoog van metandienon [11].

Het gemeenschappelijke punt: de orale vorm brengt een extra last voor de lever. Dat is een van de belangrijkste redenen dat dit middel uit de farmacie is verdwenen.

Juridische Status in Nederland

Methandrostenolon valt in Nederland onder de Geneesmiddelenwet. Voor zover wij konden nagaan, is er in Nederland geen geregistreerd geneesmiddel met dit middel meer verkrijgbaar. Het is in de meeste landen, waaronder de Verenigde Staten, van de markt gehaald [2]. Een recept voor Dianabol voor spieropbouw bestaat dus niet.

Bezit voor eigen gebruik heeft in de praktijk zelden prioriteit binnen de opsporing. Verkoop, handel en productie zonder vergunning zijn illegaal en vallen onder het strafrecht, net als import vanuit het buitenland. Zoals we beschreven in onze gids over anabolen kopen, wijkt de inhoud van illegaal verhandelde anabolen regelmatig af van het etiket. Een naam als “Dianabol” op een verpakking zegt niets over wat er werkelijk in zit.

Veilig Gebruiken en Monitoring

Bij Dianabol bestaat geen medisch goedgekeurde, “veilige” manier van gebruiken. Voor mensen die toch gebruiken, zijn dit de waarden en signalen die op basis van de besproken bronnen het meest relevant zijn:

• Leverwaarden. Dit is de belangrijkste controle bij oraal gealkyleerde steroïden. Let op ALAT, ASAT, alkalische fosfatase en bilirubine [4] [5].
• Signalen van leverproblemen. Gele verkleuring van huid of ogen, donkere urine en jeuk zijn reden om direct een arts te raadplegen [4].
• Cholesterol (HDL en LDL). Dit zijn de waarden die bij anabole steroïden het sterkst veranderen [6].
• Bloeddruk en hartklachten. Pijn op de borst, kortademigheid, hartkloppingen of flauwvallen zijn signalen voor directe medische hulp [12].
• Vochtretentie en borstklierweefsel. Zwelling van benen of pijnlijke, groeiende borsten kunnen op oestrogene effecten wijzen [9].
• Hormonen: testosteron, LH en FSH. Deze waarden laten zien hoe sterk de eigen hormoonas is onderdrukt.

Deze controles vervangen geen medisch advies en zijn geen vrijbrief om te gebruiken. Bloedonderzoek kan via de huisarts worden aangevraagd, zonder oordeel en met medisch beroepsgeheim, in lijn met de harm-reductiebenadering uit onze pillar-gids.

Veelgestelde Vragen (FAQ)

Wat is het verschil tussen Dianabol, Dbol en Methandrostenolon?
Methandrostenolon, ook wel metandienon genoemd, is de werkzame stof. Dianabol is de merknaam van Ciba. “Dbol” is de informele afkorting uit de sportschool [2].

Is Dianabol nog een medicijn?
In de meeste landen niet meer. Het werd ooit gebruikt bij osteoporose, brandwonden en hypogonadisme, maar is in de meeste landen, waaronder de VS, van de markt gehaald [1] [2].

Waarom belast Dianabol de lever zo?
Door de 17α-methylgroep wordt het middel langzamer afgebroken en kan het oraal worden ingenomen. Die aanpassing wordt in verband gebracht met directe leverschade [4] [5].

Hoe groot is de kans op leverschade?
Dat weten we niet precies. Ondanks miljoenen gebruikers is het aantal gemelde gevallen relatief laag, maar ernstige complicaties zoals peliosis hepatis komen voor [4].

Herstelt het cholesterol na het stoppen?
Bij anabole steroïden in het algemeen herstelde het HDL in een onderzoek binnen ongeveer zes weken richting normaal [6]. Dat is een groepsresultaat, geen gegeven voor Dianabol specifiek.

Is Dianabol aantoonbaar bij een dopingcontrole?
Ja, en lang. Een afbraakproduct was na één lage dosis nog tot ongeveer drie weken aantoonbaar [10]. Metandienon is een veelvoorkomende uitkomst bij afwijkende dopingtesten [11].

Is Dianabol kopen zonder recept legaal in Nederland?
Nee. Verkoop en aankoop zonder recept zijn niet toegestaan onder de Geneesmiddelenwet. Er bestaat bovendien geen geregistreerd product voor mensen waarvoor een recept kan worden uitgeschreven.

Hulp en Ondersteuning Vinden

Heb je vragen over je gebruik van Dianabol, klachten die je zorgen baren, of twijfel je over stoppen? In Nederland zijn er verschillende laagdrempelige opties:

• Huisarts. Kan bloedonderzoek aanvragen (lever, cholesterol, hormonen) en zo nodig doorverwijzen naar een endocrinoloog of maag-darm-leverarts. Het medisch beroepsgeheim geldt ook voor een eerlijk gesprek over gebruik.
• Anabolenpoliklinieken. Gespecialiseerde spreekuren, zoals bij het Spaarne Gasthuis en het ETZ.
• Jellinek. Biedt informatie en behandeling bij problematisch middelengebruik, via jellinek.nl.

Meer achtergrond vind je in onze gids over anabolen kopen: risico’s en bijwerkingen, in onze artikelen over Anavar, Winstrol, Boldenon, Deca-Durabolin, Trenbolon, Testosteron Enanthaat, Testosteron Propionaat, Testosteron Cypionaat en Sustanon 250, en over herstel na gebruik in ons artikel over anabolen kuur. Een overzicht van alle onderwerpen staat op de startpagina van AnaboleGids.

Conclusie

Dianabol, ofwel methandrostenolon, was een echt geneesmiddel dat in 1958 op de markt kwam en later vooral als dopingmiddel bekend werd [1] [3]. In de meeste landen is het inmiddels van de markt gehaald [2]. Als oraal 17α-gealkyleerd steroïde belast het de lever direct, met een risico op verhoogde leverwaarden, cholestase en in zeldzame gevallen peliosis hepatis en levertumoren [4] [5].

Daarnaast horen bij anabole steroïden in het algemeen forse dalingen van het HDL-cholesterol [6] [7], en door de aromatisering kunnen vochtretentie en gynaecomastie optreden [9]. Specifiek onderzoek naar Dianabol is schaars, en cijfers over de kans op bijwerkingen ontbreken. Voor sporters is vooral relevant dat het middel weken aantoonbaar blijft [10].

Overweeg je gebruik, of gebruik je al? Laat je in ieder geval regelmatig controleren, en zoek bij twijfel of klachten contact met je huisarts.

Dit artikel is bedoeld als informatie en vervangt geen medisch advies. Bespreek jouw situatie altijd met een arts.

Laatst bijgewerkt: 4 oktober 2026

Bronnen

Alle bronnen zijn geraadpleegd op 4 oktober 2026.

1. Dianabol: Molecule of the Month, april 2022. School of Chemistry, University of Bristol. Link
2. Metandienone. Wikipedia (farmacologie en regulatoire status). Link (encyclopedisch overzicht, geen primaire bron)
3. John Bosley Ziegler. Wikipedia (introductie in 1958). Link (encyclopedisch overzicht, geen primaire bron)
4. Niedfeldt MW. Anabolic steroid effect on the liver. Curr Sports Med Rep. 2018. Link
5. Hepatotoxicity of anabolic androgenic steroids in sport. J Educ Health Sport. 2020;10(9). Link
6. Medication Induced Changes in Lipids and Lipoproteins. Endotext. NCBI Bookshelf. Link
7. Lack of demonstrated effect of nandrolone on serum lipids. Metabolism. 1994. Link
8. Health consequences of anabolic steroids: a sexual-medicine perspective. Int J Impot Res. 2026. Link
9. Schänzer W, Geyer H, Fußhöller G, et al. Mass spectrometric identification and characterization of a new long-term metabolite of metandienone in human urine. Rapid Commun Mass Spectrom. 2006. Link
10. New insights into the metabolism of methyltestosterone and metandienone: detection of novel A-ring reduced metabolites. Molecules. 2021;26:1354. Link
11. Baggish AL, Weiner RB, Kanayama G, et al. Cardiovascular toxicity of illicit anabolic-androgenic steroid use. Circulation. 2017;135:1991–2002. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.116.026945